Hareket kısıtlılığı olan bireylerin yataktan tekerlekli sandalyeye, sandalyeden tuvalete ya da araca geçmesi günlük yaşamın sık tekrarlanan bir parçasıdır. Bu geçişlere transfer denir. Yanlış yapılan transferler hem bireyin düşmesine ve yaralanmasına hem de bakım verenin bel ve omuz sakatlıklarına neden olabilir. Bu nedenle transfer tekniklerinin bir fizyoterapist ya da ergoterapistten uygulamalı olarak öğrenilmesi büyük önem taşır. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır ve profesyonel eğitimin yerini tutmaz.
Transfer öncesi hazırlık
- Transfer yapılacak yüzeyleri birbirine yakın konumlandırın.
- Tekerlekli sandalyenin frenlerini kilitleyin.
- Ayak dayamalarını ve gerekirse kol desteğini kaldırın.
- Zeminin kuru ve engelsiz olduğundan emin olun.
- Bireyin uygun ayakkabı ya da kaymaz çorap giydiğini kontrol edin.
- Bireye ne yapılacağını anlatın.
Bireyin katılımı
Bireyin kendi gücünü kullanabildiği ölçüde transfere katılması önemlidir. Bu hem kaslarının çalışmasını sağlar hem de bakım verenin yükünü azaltır. Komutlar açık ve kısa olmalı, birlikte sayarak hareket etmek uyumu artırır.
Bakım verenin vücut mekaniği
- Ayaklarınızı omuz genişliğinde açarak sağlam durun.
- Belinizden değil, dizlerinizden bükülün.
- Sırtınızı düz tutun.
- Bireyi vücudunuza yakın tutun.
- Dönerken belinizi değil ayaklarınızı çevirin.
- Ani ve sarsıntılı hareketlerden kaçının.
Yardımcı araçlar
Transfer tahtası, transfer kemeri, döner disk ve hasta kaldırma cihazları gibi araçlar transferleri daha güvenli ve kolay hale getirebilir. Hangi aracın uygun olduğu bireyin fiziksel durumuna göre değişir; bu konuda uzman görüşü alınmalıdır. Bazı cihazlar için sağlık güvencesi kapsamında destek olup olmadığını ilgili kurumlardan öğrenebilirsiniz.
Yatakta pozisyon değiştirme
Uzun süre yatakta kalan bireylerin düzenli aralıklarla pozisyonunun değiştirilmesi, basınç yaralarını önlemek açısından önemlidir. Kaydırma çarşafları, bireyi yatakta çekmeden yukarı taşımaya yardımcı olabilir ve cilt sürtünmesini azaltır.
Araca biniş
Araca biniş, alanın dar olması nedeniyle zor bir transferdir. Koltuğu en geriye almak, koltuğa plastik poşet ya da kaydırıcı koymak ve bireyin önce oturup sonra bacaklarını içeri alması işi kolaylaştırabilir.
Ne zaman yardım istemeli?
Bireyin durumu değiştiğinde, transferler zorlaşmaya başladığında ya da bakım veren ağrı hissettiğinde yalnız başına ısrar etmek yerine profesyonel destek istemek gerekir. İki kişiyle yapılması gereken transferleri tek başına yapmaya çalışmak risklidir.
Düşme anında
Transfer sırasında birey düşmeye başlarsa onu tutmaya çalışmak yerine kontrollü şekilde yere indirmek, hem bireyin hem de bakım verenin yaralanma riskini azaltır.
Banyo transferleri için banyo güvenliği yazımızı, düşme önleme için denge ve düşme önleme rehberimizi okuyabilirsiniz.
