Toplum içinde yer almak, özel gereksinimli çocukların sosyal gelişimi ve bağımsızlığı için çok değerlidir. Parka gitmek, markete uğramak, toplu taşıma kullanmak gibi deneyimler çocuğun dünyayı tanımasını sağlar. Ancak bazı çocuklar tehlikeleri fark etmekte, yönergelere uymakta ya da kaybolduğunda yardım istemekte zorlanabilir. Bu nedenle güvenlik becerilerinin erken yaşta ve adım adım öğretilmesi önemlidir.
Trafik güvenliği
- Kaldırımda yürüme ve yolun kenarında durma
- Karşıdan karşıya geçmeden önce durma ve bakma
- Yaya geçidi ve trafik ışıklarını tanıma
- Park etmiş araçların arasından çıkmama
- Yetişkinin elini tutma
Bu kurallar, resimli sosyal öyküler ve evde canlandırma oyunlarıyla öğretilebilir; ardından sessiz sokaklarda uygulamalı çalışılabilir.
Kaybolma ve uzaklaşma riski
Bazı çocuklar bir şeye ilgi duyduklarında ya da bunaldıklarında yetişkinden uzaklaşabilir. Bu durum özellikle kalabalık yerlerde ciddi risk oluşturur. Çocuğun hangi durumlarda uzaklaşma eğiliminde olduğunu gözlemlemek ve bu durumlara karşı önlem almak önemlidir.
Kimlik bilgisi
- Çocuğun üzerinde iletişim bilgilerinizin bulunduğu bir kart, bileklik ya da etiket bulundurun.
- Çocuğa adını ve mümkünse bir telefon numarasını söylemeyi öğretin.
- Kalabalık yerlere giderken çocuğun güncel bir fotoğrafını telefonunuzda bulundurun.
- Çocuğun o gün ne giydiğini not edin ya da fotoğrafını çekin.
Güvenli yetişkinler
Çocuğa kaybolduğunda kimden yardım isteyebileceğini öğretmek önemlidir. Güvenlik görevlisi, polis ya da kasada çalışan personel gibi kişileri resimlerle ve gerçek ortamlarda tanıtmak faydalı olabilir. Konuşmakta zorlanan çocuklar bilgi kartını göstermeyi öğrenebilir.
Yabancılarla ilgili kurallar
Yabancılarla nasıl davranılacağı, kimseyle bir yere gitmemek ve kişisel alan kuralları, çocuğun anlayabileceği somut bir dille ve tekrarlarla anlatılmalıdır. Bu konuda okul ve terapistlerle birlikte çalışmak tutarlılık sağlar.
Ortamı tanımak
Sık gidilen yerleri önceden tanımak, giriş ve çıkışları, buluşma noktalarını belirlemek güvenliği artırır. Alışveriş merkezi gibi büyük alanlarda kaybolma durumunda bekleyeceği sabit bir nokta belirlemek faydalı olabilir.
Çevreyi bilgilendirmek
Komşular, mahalle esnafı ve apartman görevlisi gibi çevrenizdeki kişilere çocuğunuz hakkında kısa bilgi vermek, bir sorun yaşandığında hızlı destek almanızı sağlayabilir.
Adım adım bağımsızlık
Çocuk büyüdükçe güvenlik becerilerine dayanarak küçük bağımsızlık adımları atmak, örneğin yakındaki markete birlikte gidip kendisinin ödeme yapması, özgüvenini artırır.
Kalabalık ortamlar için kalabalık ortamlar yazımızı, sosyal beceriler için sosyal beceri eğitimi rehberimizi okuyabilirsiniz.
