Özel gereksinimli bir çocuğu olan ailelerin en büyük kaygılarından biri, çocuklarının geleceğidir. "Biz olmadığımızda ona kim bakacak?" sorusu pek çok ebeveynin aklını meşgul eder. Bu kaygıyı tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmasa da erken ve planlı adımlar atmak, ailelerin içini rahatlatabilir ve çocuğun geleceğini daha güvence altına alabilir.
Neden erken planlama?
Gelecek planlaması, birkaç yıl içinde tamamlanabilecek bir süreç değildir. Eğitim, beceri kazanma, mali hazırlık ve yasal düzenlemeler zaman alır. Bu nedenle planlamaya çocuk henüz küçükken başlamak ve plan üzerinde düzenli olarak çalışmak önemlidir.
Eğitim ve beceriler
- Çocuğun potansiyeline uygun eğitim imkânları
- Bağımsız yaşam becerilerinin geliştirilmesi
- Mesleki eğitim ve iş hayatına hazırlık
- Sosyal becerilerin desteklenmesi
Çocuğun kazandığı her beceri, gelecekte daha bağımsız bir yaşam sürmesine katkı sağlar.
Mali güvence
Uzun vadeli bakım ve destek ihtiyaçları göz önünde bulundurularak mali planlama yapmak önemlidir. Birikim yapmak, sigorta seçeneklerini değerlendirmek ve çocuğun yararlanabileceği sosyal hakları öğrenmek bu planlamanın parçalarıdır. Bu konuda bir mali danışmandan destek almak faydalı olabilir.
Yasal düzenlemeler
- Çocuk reşit olduğunda yasal temsil gerekip gerekmediği
- Vasilik ve vasi adaylarının belirlenmesi
- Miras ve vasiyet konuları
- Hakların korunmasına yönelik düzenlemeler
Bu konularda mutlaka bir hukukçudan bilgi almanız önerilir.
Bakım planı
Ebeveynlerin bakım veremeyeceği durumlar için kimin sorumluluk alacağını önceden konuşmak önemlidir. Kardeşler, akrabalar ya da güvenilir kişilerle bu konuyu açıkça konuşmak ve onların görüşlerini almak gerekir. Bakım kurumlarını ve destekli yaşam seçeneklerini araştırmak da planlamanın bir parçasıdır.
Bilgi dosyası
Çocuğun sağlık durumu, ilaçları, alışkanlıkları, iletişim biçimi, sevdiği ve sevmediği şeyler, aldığı hizmetler ve önemli kişilerin iletişim bilgileri gibi bilgileri içeren bir dosya hazırlamak, ileride bakımı üstlenecek kişiler için çok değerli olacaktır.
Çocuğun sesi
Çocuk büyüdükçe gelecek planlarına ilişkin kararlara katılması, kendi isteklerini ve tercihlerini ifade etmesi desteklenmelidir.
Kardeşlerle konuşmak
Özel gereksinimli çocuğun kardeşleri, ileride bakım sürecinde önemli bir rol üstlenebilir. Ancak bu konuyu kardeşlerin yaşına uygun şekilde ve onlara baskı yapmadan konuşmak önemlidir. Kardeşlerin kendi hayatlarını kurma haklarına saygı göstermek ve sorumluluğu birden fazla kişi ve kurumla paylaşacak bir plan yapmak daha sağlıklıdır.
Yetişkinliğe geçiş için yetişkinliğe geçiş yazımızı, yasal temsil için yetişkin engelli ve vasilik rehberimizi okuyabilirsiniz.