Özel gereksinimli çocuklar büyüdükçe kendilerinin bazı açılardan arkadaşlarından farklı olduğunu fark edebilir. "Neden terapiye gidiyorum?", "Neden arkadaşlarım gibi koşamıyorum?" gibi sorular sorabilirler. Bu sorulara yaşa ve anlama düzeyine uygun, dürüst ve olumlu yanıtlar vermek, çocuğun kendini kabul etmesine ve sağlıklı bir kimlik geliştirmesine yardımcı olur.
Neden anlatmak önemli?
- Çocuğun yaşadıklarını anlamlandırmasını sağlar.
- Kendini suçlamasını ya da yanlış inanışlar geliştirmesini önler.
- Kendi ihtiyaçlarını ifade etmesine yardımcı olur.
- Özgüvenini ve kendini kabulünü destekler.
- Arkadaşlarının sorularına yanıt verebilmesini sağlar.
Doğru zaman
Bu konuşmalar genellikle çocuğun kendi soruları ya da merakıyla başlar. Çocuğun sorularını geçiştirmek yerine ona sakin ve açık bir şekilde yanıt vermek önemlidir. Konuşma tek seferde değil, çocuğun gelişimiyle birlikte zaman içinde devam eden bir süreç olarak düşünülmelidir.
Yaşa uygun anlatım
- Küçük çocuklar için kısa ve basit açıklamalar yeterlidir.
- Büyüdükçe daha ayrıntılı bilgiler paylaşılabilir.
- Çocuğun anlama düzeyine uygun kelimeler seçilmelidir.
- Görseller ve çocuk kitapları anlatımı kolaylaştırabilir.
Olumlu bir dil
Çocuğa durumunu anlatırken eksiklikler yerine farklılıklara ve güçlü yönlere odaklanmak önemlidir. "Herkesin beyni farklı çalışır, senin de bazı şeyleri öğrenmek için farklı yollara ihtiyacın var" gibi ifadeler, çocuğun kendini olumsuz algılamasını önler.
Güçlü yönleri vurgulamak
Her çocuğun güçlü olduğu alanlar vardır. Müziğe ilgisi, harika bir hafızası, şefkatli bir kalbi ya da güzel bir gülüşü olabilir. Bu güçlü yönleri sık sık dile getirmek, çocuğun kendine değer vermesini sağlar.
Sorulara yanıt vermek
Çocuğun sorularına dürüst yanıtlar vermek önemlidir. Bilmediğiniz bir soru geldiğinde "Bunu bilmiyorum ama birlikte öğrenebiliriz" demek uygundur. Terapistler ve psikologlar da bu konuşmalar için ailelere rehberlik edebilir.
Duygularına alan tanımak
Çocuk durumunu öğrendiğinde üzülebilir, öfkelenebilir ya da kafası karışabilir. Bu duyguları kabul etmek, onu dinlemek ve yanında olduğunuzu hissettirmek önemlidir.
Arkadaşlara anlatmak
Çocuğa arkadaşlarının sorularına nasıl yanıt verebileceğini birlikte çalışmak, sosyal ortamlarda kendini daha güvende hissetmesini sağlar.
Çevreye anlatmak için çevreye anlatmak yazımızı, ebeveyn psikolojisi için ebeveyn psikolojisi rehberimizi okuyabilirsiniz.
