Özel gereksinimli bir çocuğun olduğu ailelerde ebeveynlerin dikkati ve zamanı çoğu zaman bu çocuğun ihtiyaçlarına yoğunlaşır. Bu durum, diğer kardeşlerin kendilerini zaman zaman ihmal edilmiş ya da görünmez hissetmelerine neden olabilir. Kardeşlerin duygularını anlamak ve onlara da özel ilgi göstermek, hem onların sağlıklı gelişimi hem de aile içindeki dengenin korunması için önemlidir.
Kardeşlerin yaşayabileceği duygular
- Kardeşine karşı sevgi ve koruma isteği
- Ebeveynlerin ilgisini paylaşmaktan kaynaklanan kıskançlık
- Kardeşi için endişe
- Arkadaşlarının tepkilerinden utanma
- Bu duyguları yaşadığı için suçluluk
- Kendinden fazla sorumluluk beklenmesinin verdiği yük
Bu duyguların hepsi doğaldır ve kabul edilmelidir.
Açık iletişim
Kardeşlere, özel gereksinimli kardeşlerinin durumu hakkında yaşlarına uygun ve anlaşılır bilgi vermek önemlidir. Bilinmezlik, çocuklarda kaygıya ve yanlış inanışlara yol açabilir. Kardeşlerin sorularını sabırla yanıtlamak ve duygularını ifade etmelerine alan tanımak, onların kendilerini anlaşılmış hissetmesini sağlar.
Özel zaman ayırmak
- Her kardeşle düzenli olarak baş başa vakit geçirin.
- Kardeşin ilgi alanlarına ve etkinliklerine ilgi gösterin.
- Okuldaki başarılarını ve günlük yaşamını önemseyin.
- Kısa da olsa kesintisiz ve yalnızca ona ait zamanlar yaratın.
Sorumlulukların dengesi
Kardeşlerin ailede yardımcı olması değerlidir; ancak yaşlarının üzerinde sorumluluk yüklenmemelidir. Kardeşlerin de çocuk olarak oyun oynamaya, arkadaşlarıyla vakit geçirmeye ve kendi hayatlarını yaşamaya ihtiyacı vardır.
Kardeş ilişkisini güçlendirmek
Kardeşlerin birlikte keyif alabileceği ortak etkinlikler bulmak, aralarındaki bağı güçlendirir. Birlikte müzik dinlemek, oyun oynamak ya da parkta vakit geçirmek gibi etkinlikler, her iki çocuğun da yeteneklerine uygun şekilde planlanabilir.
Okul ve sosyal çevre
Kardeşler, okulda ya da arkadaş çevresinde kardeşleriyle ilgili sorularla veya olumsuz tepkilerle karşılaşabilir. Bu durumlarla nasıl başa çıkacakları konusunda onlarla konuşmak ve gerekirse öğretmenlerini bilgilendirmek faydalı olabilir.
Kardeş destek grupları
Bazı dernekler ve kuruluşlar, özel gereksinimli çocukların kardeşlerine yönelik destek grupları ve etkinlikler düzenler. Benzer deneyimleri yaşayan çocuklarla tanışmak, kardeşlerin yalnız olmadıklarını hissetmelerine yardımcı olur.
Aile içi görev paylaşımı için aile içi iş bölümü yazımızı, ebeveynlerin kendi sağlığı için ebeveyn tükenmişliği rehberimizi okuyabilirsiniz.
