Özel gereksinimli bir çocuğun bakımı; terapi seansları, doktor randevuları, okul görüşmeleri, resmî işlemler ve günlük bakım gibi pek çok sorumluluğu bir arada içerir. Bu sorumlulukların tek bir aile üyesinin, çoğu zaman annenin üzerinde toplanması tükenmişliğe yol açabilir. Aile içinde adil ve planlı bir iş bölümü, hem bakımın sürdürülebilirliğini hem de aile ilişkilerinin sağlığını korur.
Sorumlulukları listelemek
- Terapi ve eğitim seanslarına götürüp getirme
- Doktor ve kontrol randevuları
- Okul ve öğretmenle iletişim
- Resmî başvurular ve evrak işleri
- Ev egzersizleri ve günlük bakım
- Diğer çocukların ihtiyaçları
- Ev işleri ve mali planlama
Tüm görevleri bir liste halinde görmek, yükün ne kadar büyük olduğunu fark etmeyi ve paylaşımı kolaylaştırır.
Ebeveynler arasında paylaşım
Anne ve babanın görevleri kendi çalışma düzenlerine, güçlü yönlerine ve imkânlarına göre paylaşması önemlidir. Örneğin bir ebeveyn terapi seanslarını takip ederken diğeri resmî işlemleri ve akşam rutinlerini üstlenebilir. Paylaşımın esnek olması ve gerektiğinde güncellenmesi gerekir.
Aile büyükleri ve yakın çevre
Büyükanne ve büyükbabalar, kardeşler, akrabalar ve güvenilir arkadaşlar da destek ağının bir parçası olabilir. Haftada bir gün seansa götürmek, kardeşlerle ilgilenmek ya da ebeveynlerin dinlenmesi için birkaç saat çocukla kalmak gibi küçük katkılar bile büyük fark yaratır.
Planlama araçları
- Ortak bir takvimde tüm randevuları ve seansları işaretleyin.
- Haftalık kısa bir aile toplantısı yaparak programı gözden geçirin.
- Önemli bilgileri herkesin ulaşabileceği bir dosyada tutun.
- Acil durumlarda kimin devreye gireceğini önceden belirleyin.
Açık iletişim
Ebeveynlerin birbirlerine yorgunluklarını, ihtiyaçlarını ve duygularını açıkça ifade etmesi, iş bölümünün sağlıklı işlemesi için önemlidir. Bir ebeveynin kendini yalnız ya da yük altında hissetmesi durumunda bunu konuşmak ve düzenlemeyi gözden geçirmek gerekir.
Destek istemek
Pek çok ebeveyn yardım istemekte zorlanır. Oysa destek istemek, bakımın uzun vadede sürdürülebilmesi için gereklidir. Çevrenizdeki kişilere somut talepler iletmek, örneğin "Salı günleri seansa götürebilir misin?" demek, yardım almayı kolaylaştırır.
Ebeveynlerin kendi zamanı
İş bölümünün bir amacı da ebeveynlerin kendilerine ve birbirlerine zaman ayırabilmesidir. Düzenli molalar planlamak, tükenmişliği önlemenin önemli bir yoludur.
Tükenmişlik hakkında ebeveyn tükenmişliği yazımızı, iş ve bakım dengesi için iş ve bakım dengesi rehberimizi okuyabilirsiniz.
