Çalışma hayatı, engelli bireylerin ekonomik bağımsızlığı, özgüveni ve topluma katılımı için büyük önem taşır. Mevzuatta engelli bireylerin istihdamını destekleyen ve iş hayatında eşit fırsatlar sağlamayı amaçlayan çeşitli düzenlemeler bulunmaktadır. Bu düzenlemelerin ayrıntıları değişebileceğinden güncel bilgiyi resmî kurumlardan almanız önerilir.
İstihdamı destekleyen düzenlemeler
Belirli büyüklükteki iş yerlerinin engelli birey istihdam etmesine ilişkin yükümlülükler ve kamu kurumlarında engelli bireylere yönelik istihdam düzenlemeleri bulunmaktadır. Ayrıca engelli bireyleri istihdam eden işverenlere yönelik bazı teşvikler de uygulanabilmektedir.
İş arama sürecinde
- Türkiye İş Kurumu'na kayıt olarak iş ilanlarından haberdar olabilirsiniz.
- Mesleki eğitim kursları ve işbaşı eğitim programlarını araştırabilirsiniz.
- Kamu kurumlarında engelli bireylere yönelik sınav ve yerleştirme süreçlerini takip edebilirsiniz.
- Engelli dernekleri ve kariyer merkezlerinden destek alabilirsiniz.
İş yerinde makul düzenlemeler
Engelli bir çalışanın işini yapabilmesi için iş yerinde bazı düzenlemeler yapılması gerekebilir. Çalışma alanının erişilebilir hale getirilmesi, uygun araç-gereç sağlanması ya da çalışma saatlerinde esneklik bu düzenlemelere örnektir. İhtiyaçlarınızı işverenle açık bir şekilde konuşmak, uygun çözümler bulunmasına yardımcı olur.
Ayrımcılığa karşı korunma
Engelli bireylerin işe alım, çalışma koşulları, ücret ve terfi gibi konularda engellilikleri nedeniyle ayrımcılığa uğramaması gerekir. Ayrımcılığa uğradığınızı düşünüyorsanız, durumu belgeleyerek ilgili kurumlara başvurabilir ve hukuki destek alabilirsiniz.
Çalışma koşulları
- Çalışma saatleri ve izinlerle ilgili haklarınızı öğrenin.
- Sağlık durumunuza uygun olmayan işlerde çalışmaya zorlanmamalısınız.
- İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin ihtiyaçlarınızı dikkate almasını isteyin.
- Emeklilik ve sosyal güvenlik haklarınızı öğrenin.
Engelli yakını olan çalışanlar
Engelli bir yakının bakımını üstlenen çalışanlar için de bazı izin ve çalışma düzenlemeleri bulunabilir. Bu düzenlemeler hakkında işvereninizin insan kaynakları biriminden ve resmî kurumlardan bilgi alabilirsiniz.
Bilgi kaynakları
İş hayatındaki haklar konusunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Türkiye İş Kurumu, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve engelli derneklerinin resmî kanallarından güncel bilgiye ulaşabilirsiniz.
Okul sonrası dönem için yetişkinliğe geçiş yazımızı, genel haklar için engelli raporu ile sağlanan haklar rehberimizi okuyabilirsiniz.
