ÇÖZGER, "Çocuklar için Özel Gereksinim Raporu"nun kısaltmasıdır. 18 yaşını doldurmamış çocuklar için sağlık kurulları tarafından düzenlenir ve çocuğun özel eğitim, bakım ve sosyal haklardan yararlanmasının temelini oluşturur. Bu yazıda raporun ne işe yaradığını ve nasıl alındığını anlatıyoruz.
ÇÖZGER neden farklı bir rapor?
Erişkin engelli raporlarında bir engel oranı (yüzde) yazılır. ÇÖZGER'de ise yüzde yerine çocuğun özel gereksinim düzeyi belirtilir. Çocukların gelişimi sürdüğü için bu yaklaşım, çocuğun ihtiyacını daha doğru tanımlamayı amaçlar. Raporda belirtilen düzey, hangi haklardan yararlanılabileceğini de etkiler.
ÇÖZGER ne işe yarar?
- Özel eğitim: RAM'a başvurup destek eğitim raporu almanın ilk adımıdır. Ayrıntılar için RAM raporu nasıl alınır yazımıza bakabilirsiniz.
- Sosyal haklar: 18 yaş altı engelli yakını aylığı, evde bakım maaşı gibi desteklerin değerlendirilmesinde kullanılır.
- Diğer haklar: Ulaşım kolaylıkları, engelli kimlik kartı ve vergi indirimleri gibi haklarda belge olarak istenir. Genel liste için engelli raporuyla sağlanan haklar yazımızı okuyabilirsiniz.
ÇÖZGER nasıl alınır?
- Yetkili hastaneyi belirleyin: ÇÖZGER, çocuk sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkili hastanelerde verilir. Hangi hastanenin yetkili olduğunu il sağlık müdürlüğünden ya da hastaneden öğrenebilirsiniz.
- Sağlık kurulu birimine başvurun: Çocuğunuzun kimlik bilgileri ve varsa daha önceki tetkik, rapor ve epikrizlerle hastanenin sağlık kurulu birimine başvurun.
- Muayeneler: Çocuğunuz, durumuna göre ilgili branşlardaki hekimler tarafından muayene edilir; gerekirse ek tetkikler istenir.
- Kurul kararı: Sağlık kurulu, muayene sonuçlarına göre özel gereksinim düzeyini belirler ve raporu düzenler.
- Raporun teslimi: Rapor aileye teslim edilir; e-Devlet üzerinden de görüntülenebilir.
Rapora itiraz edilebilir mi?
Evet. Rapor sonucuna itiraz etmek isteyen aileler, raporun teslim alındığı ya da e-Devlet'te göründüğü tarihten itibaren 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne başvurabilir.
Rapor ne kadar geçerlidir?
ÇÖZGER'ler süreli ya da süresiz düzenlenebilir. Süreli raporlarda bitiş tarihini takip edip yenileme için zamanında başvurmak gerekir. Çocuk 18 yaşını doldurduğunda ÇÖZGER geçerliliğini yitirir; 18 yaşa üç aydan az süre kala erişkin engelli sağlık kurulu raporu için başvurulabilir.
Ailelere öneriler
- Çocuğunuzun tüm tetkik ve raporlarını tek bir dosyada saklayın; kurul başvurusunda işinizi kolaylaştırır.
- Muayenelerde çocuğunuzun günlük yaşamda zorlandığı konuları somut örneklerle anlatın.
- Raporun bitiş tarihini takvime not edin.
Rapor sonrasında çocuğunuza uygun merkezi seçmek için rehabilitasyon merkezi nasıl seçilir yazımıza bakabilir, bölgenizdeki merkezleri il ve ilçe bazında inceleyebilirsiniz.